Tamir ve Güçlendirme
Kimyasal Ankraj Malzemesi Seçimi: Zemin, Nem ve Uygulama
Yayın: · 1 dk okuma
Filiz ekme, korkuluk montajı, makine ayağı sabitleme veya cephe bağlantısı gibi işlerde mekanik dübelin yerine ya da yanında kimyasal ankraj malzemeleri kullanılır. Doğru ürün, bağlantının taşıyacağı yük kadar deliğin açıldığı malzemeye, deliğin nemine ve ortam sıcaklığına da bağlıdır. Bu yazıda katalogdaki kartuşlu ankraj reçinesi, epoksi harç ve grout ürünlerini örnek alarak seçim kriterlerini anlatıyoruz. Taşıyıcı bağlantılarda yük hesabı mutlaka proje mühendisi tarafından yapılmalıdır.
Ankraj için kullanılan ürün grupları
| Grup | Uygulama biçimi | Tipik iş | Katalogdan örnek |
|---|---|---|---|
| Kartuşlu ankraj reçinesi | Tabancayla deliğe enjekte edilir | Filiz, rot, bulon, dübel sabitleme | BAYCOCRET-AN4060, TEKNOBOND 401S |
| Epoksi ankraj ve montaj harcı | Karıştırılıp yerleştirilir | Montaj, ankraj, bant yapıştırma | POLYFIX EM 270 |
| Rötresiz grout | Akışkan olarak dökülür | Ankraj boşlukları, makine temelleri, çelik kolon altları | BAYCOGROUT |
Kartuşlu reçineler tek tek delikler için pratiktir; grout ise daha büyük boşlukların ve taban plakası altlarının doldurulmasında kullanılır.
1. Deliğin açıldığı malzeme
Ankraj reçinesinin tutunacağı zemin, seçimi belirleyen ilk kriterdir.
- Dolu malzemeler: Beton, doğal taş ve dolu tuğla. Reçine deliğin çeperine tüm yüzeyiyle temas eder.
- Boşluklu malzemeler: Delikli tuğla ve bloklarda reçine boşluklara akıp kaybolur. BAYCOCRET-AN4060 föyünde boşluklu tuğlada manşon (elek) kullanımı tarif edilir.
- Hafif ve gözenekli beton: AN4060 föyünde hafif beton ve gözenekli beton kullanım alanı olarak sayılır; bu malzemelerde taşıma kapasitesi dolu betona göre farklıdır.
Föyde verilen yük değerleri belirli bir zemin sınıfı, delik çapı ve gömme derinliği için geçerlidir. Farklı bir zeminde bu değerler doğrudan kullanılmamalıdır.
2. Delik nemi ve ortam sıcaklığı
Kimyasal ankrajlarda kür süresi hem sıcaklığa hem de deliğin kuru veya ıslak olmasına göre değişir. BAYCOCRET-AN4060 föyünden örnekler:
- Nemli deliklere uygulanabildiği belirtilir.
- 20 °C'de kür süresi kuru delikte 45 dakika, ıslak delikte 90 dakikadır.
- Kuruma süresi yaklaşık 24 saat olarak verilir.
- Kürlenmiş reçine en fazla +80 °C sıcaklığa dayanır.
Föyün farklı bölümlerinde uygulama sıcaklığı için +20/+35 °C, reaksiyon tablosunda ise 5–35 °C aralığı yer alır. Soğuk havada uygulama yapılacaksa hangi değerin geçerli olduğunu üreticiden teyit etmenizi öneririz. Düşük sıcaklıkta kür süresi uzar ve bağlantı erken yüklenmemelidir.
Epoksi harçlarda ise durum farklı olabilir: katalogdaki CPR EM 402 epoksi tamir harcının açıklamasında ıslak yüzeylere uygulanmaması gerektiği yazılıdır. Ürün seçerken deliğin veya yüzeyin nem durumunu föydeki koşulla karşılaştırın.
3. Delik temizliği: en çok atlanan adım
Delme sırasında oluşan toz, deliğin çeperinde ince bir tabaka bırakır. Reçine bu tozla karışırsa çepere değil toza yapışır ve taşıma kapasitesi ciddi şekilde düşer. AN4060 föyünde deliğin fırça ve hava ile temizlenmesi tarif edilir. Genel uygulama sırası şöyledir:
- Delik projede belirtilen çap ve derinlikte açılır.
- Delik basınçlı hava ile üflenerek toz alınır.
- Uygun çapta fırça ile çeper fırçalanır.
- Tekrar hava ile üflenir; gerekirse işlem tekrarlanır.
- Reçine deliğin dibinden başlanarak, hava boşluğu bırakmadan doldurulur.
- Çubuk veya bulon döndürülerek yerleştirilir ve kür süresi boyunca oynatılmaz.
Grout ne zaman tercih edilir?
Makine temelleri, çelik kolon taban plakaları ve geniş ankraj boşlukları gibi yerlerde kartuşlu reçine yerine akışkan grout harcı kullanılır. BAYCOGROUT föyünden öne çıkan bilgiler:
- Çimento esaslı, rötresiz ve akışkandır; föyde %0,1 genleşme değeri verilir.
- 28 günlük basınç dayanımı 50–70 N/mm² aralığındadır.
- 25 kg torbaya 3,5–4 kg su eklenir; karışım 40–45 dakika içinde kullanılır.
- Tek katta en fazla 120 mm dökülür; vibratör kullanılmaz.
- Uygulama sıcaklığı +5/+30 °C'dir; kür için BAYCOCURE-A/P önerilir.
Grout boşluğa tek yönden dökülerek havanın diğer taraftan çıkması sağlanır; iki yönden dökmek hava sıkışmasına yol açabilir.
Seçim özeti
| Durum | Değerlendirilecek grup |
|---|---|
| Betona veya dolu tuğlaya tek tek filiz ve bulon | Kartuşlu ankraj reçinesi |
| Delikli tuğlada bağlantı | Kartuşlu reçine + manşon |
| Nemli delik | Föyünde nemli delik uygulaması tanımlı reçine |
| Makine ayağı, taban plakası altı, geniş boşluk | Rötresiz grout |
| Dilatasyon bandı yapıştırma, küçük montaj | Epoksi montaj harcı |
Tüm ankraj ve tamir ürünleri Tamir ve Güçlendirme kategorisindedir. Betondaki çatlakların onarımı için beton çatlak tamiri sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kimyasal ankraj ne kadar yük taşır?
Taşıma kapasitesi zemin sınıfına, delik çapına, gömme derinliğine ve kenar mesafesine bağlıdır. Değerler föydeki tablolarda verilir; taşıyıcı bağlantılarda hesap proje mühendisi tarafından yapılmalıdır.
Ankraj deliği neden temizlenmeli?
Delikte kalan toz, reçinenin çepere yapışmasını engeller ve taşıma kapasitesini düşürür. BAYCOCRET-AN4060 föyünde deliğin fırça ve hava ile temizlenmesi tarif edilir.
Kartuşlu ankraj baş üstünde kullanılır mı?
BAYCOCRET-AN4060 föyünde baş üstü uygulamaya uygun olduğu belirtilir. Başka ürünlerde bu bilgi föyden kontrol edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Ürünlere ait sayısal değerler teknik föylerden alınmıştır; uygulama öncesinde ilgili ürünün güncel teknik föyünü inceleyin.
